Laat ik bij dat latente pluspunt beginnen: Het verdrag van Aarhus.

Dit verdrag bepaald, versimpeld weergegeven onder meer, dat milieuinformatie berustend bij of onder overheden meer openbaar dient te zijn dan tot nu gebruikelijk cq dan andere informatie cq dan onder bestaande wetten tot nu praktijk was.

Er is deels zelfs sprake van een plicht tot openbaarheid inzake milieudocumenten. Wat dit om het lijf gaat hebben zal de procespraktijk moeten leren. [En er zijn -uiteraard- al addertjes. Zo hoeft milieuinformatie niet openbaar te worden als de “belangen van het milieu” of de “veiligheid van de Staat” zich daartegen verzetten.]

In Nederland is ervoor gekozen het ruimere verstrekkingsregime dat als gevolg van ‘Aarhus’ inzake milieudocumenten moet gaan gelden in de Wob te verwerken. [In het VK is er een aparte FOIA voor milieudocumenten naast de algemene.]

Concreet betekent voorgaande dat twee als absolute weigergronden werkende artikelen voortaan niet meer, dan wel slechts relatief, gelden voor milieudocumenten. Het gaat om Wob art. 10.1.c [bedrijfsgeheimen] en om Wob art. 11 [persoonlijke beleidsopvattingen]. Verder is onevenredig nadeel, Wob art. 10.2.g, een heel populaire weigergrond, op milieu-documenten niet meer van toepassing.

Nog een voordeel kan worden dat milieu-informatie bij of onder overheden beter geordend en gecontroleerd dient te zijn. Dat moest al gelet op beginselen van behoorlijk bestuur en vanwege bepalingen in de Archiefwet [‘bewaren in goede en geordende staat’], maar het is nu explicieter bepaald.

De nadelen

Bij complexe of bewerkelijke verzoeken kan de beantwoording meer uitgesteld worden dan nu al mogelijk is. Het was 14 dagen plus eenmaal verdaging met 14, daar komt nu bovenop een verlenging met 28 dagen voor die complexe of bewerkelijke verzoeken. Hoe dit in de praktijk uitpakt is onbekend, maar dat het zich niet verhoudt tot de bedoeling van de wet: controle achteraf, maar zoveel mogelijk real time, is helder.

Voortaan kunnen als gevolg van een wijziging in de wettekst derden eenvoudiger bezwaar maken tegen een verstrekking die juist om dat te faciliteren 2 weken opgehouden mag worden.