Het is intussen niet noodzakelijk dat ergens vertrouwelijk of persoonlijk op staat, het kan ook blijken uit de aard van de verstrekte gegevens. En ook niet onbelangrijk: ‘De bescherming van de persoonlijke levenssfeer is niet beperkt tot particuliere personen. Ook bestuurders en ambtenaren hebben daar recht op.’

Dan de praktijk. Twee algemene dingen staan daarbij voorop. Privacybescherming is beperkt tot natuurlijke personen en het belang van de persoonlijke levenssfeer geldt niet voor nabestaanden (King Kong).

In de rechtspraak zijn veel zaken aan de orde geweest die de privacy van bestuurders en ambtenaren raken. Belangrijke uitspraken zijn van de Voorzitter van de Afdeling d.d. 24 november 1987 en 23 augustus 1988. Het ging daar in de eerste zaak om een kritisch extern rapport over leidinggevende ambtenaren bij een werkvoorzieningschap in Venlo en in de tweede zaak om het rapport van een organisatieonderzoek in Aarle-Rixtel. ‘Wij zijn van oordeel dat in het algemeen de persoonlijke levenssfeer van gemeentelijke functionarissen niet in het geding is voor zover uitsluitend hun beroepshalve functioneren wordt besproken’, staat te lezen in de laatste uitspraak.

Waar liggen vervolgens de grenzen? Haarlems Dagblad vroeg in 1988 het rijksrechercherapport op dat op verzoek van de minister van Binnenlandse Zaken was opgemaakt nadat de burgemeesters van Hoogeveen en Smallingerland in opspraak waren geraakt tijdens een stapavondje in Zwolle. De krant kreeg het rapport niet. De voorzitter van de Afdeling rechtspraak oordeelde op 13 december 1988 dat de burgemeesters wel een openbaar ambt bekleedden en daarom konden worden aangesproken op daden die de aanzien van dit ambt zouden schaden, maar dat openbaarmaking een dusdanige inbreuk op de privacy zou inhouden dat het belang van de informatieverstrekking hier tegen niet zou opwegen.

Dan de declarerende bestuurders. Vallen declaraties onder de WOB? De zaak kwam voor het eerst in 1993 voor de rechter in een slepende zaak tussen Haarlems Dagblad en de gemeente Haarlemmermeer. Daarbij ging het om allerlei onkostenvergoedingen aan met name de burgemeester. B en W beriepen zich er primair op dat in deze geen sprake was van een bestuurlijke aangelegenheid en lieten vervolgens ook het privacy-aspect meespelen.

Op 17 augustus 1993 deed de voorzitter van de Afdeling rechtspraak een duidelijke uitspraak. ’Wij stellen voorop dat declaraties die door een burgemeester in de uitoefening van zijn ambt zijn ingediend en ten aanzien waarvan de bevoegde gemeentelijke instantie heeft besloten deze te honoreren, moeten worden aangemerkt als documenten over een bestuurlijke aangelegenheid.’ Het gemeentelijke besluit rammelt volgens de voorzitter zo dat hij aan het privacygedeelte niet een toekomt. Overigens verstrekte Haarlemmermeer de gevraagde declaraties na de vernietiging van de eerdere weigering alsnog en integraal.

Heldere jurisprudentie zou je zeggen, maar alles begon weer van voor af aan tijdens de meer recente toestanden rond de declaraties van de Rotterdamse burgemeester Peper. Aan procedures over de bonnetjes geen gebrek. Het uiteindelijke oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak kwam op 25 april 2000. Die houdt de lijn van de voorzitter vast dat in dit soort gevallen wel degelijk sprake is van een bestuurlijke aangelegenheid. Niet alleen declaratieformulieren, maar ook nota’s en bonnen vallen onder de WOB.

Vervolgens heeft dan de relatieve toetsing aan de uitzonderingsgrond voor privacybescherming plaats. Bescherming van de persoonlijke levenssfeer, van bestuurders maar ook van derden, kan aan de orde zijn, aldus de Afdeling. Openbaarmaking van bepaalde gegevens inzake contacten met anderen op een bepaald moment kan voorts, bij gevoelige of actuele kwesties, een bewindspersoon belemmeren in diens functioneren.

In de zaak van de bonnetjes van Peper verwijt de Afdeling de minister nagelaten te hebben per aangelegenheid en dus per document aan te geven waarom openbaarmaking achterwege te blijven. Het huiswerk moet dus over. Toch komt de Afdeling met nog wel iets inhoudelijks: men stelt het in ieder geval gerechtvaardigd te vinden dat strikt persoonlijke gegevens als huisadres en privé-bankrekeningnummer worden doorgehaald.

Bron/Lees verder: www.wobinfo.nl