Zij bezitten huurwoningen met een waarde van bijna 90 miljard euro. Zij zijn trots op hun maatschappelijke rol als volkshuisvesters. Hun eigen branchevereniging, de Tweede Kamer én minister S. Dekker (Volkshuisvesting, VVD) willen dat de woningcorporaties in het kader van de maatschappelijke transparantie ook volledige openheid geven over de beloning van hun bestuurders.

Maar ruim de helft van de 25 grootste corporaties doet wat anders.

Ze melden niets, of een totaalbedrag voor alle bestuurders, inclusief de werkgeverslasten.

,,Er is geen overdonderende meerderheid onder mijn leden voor volledige publicatie'', erkent voorzitter W. van Leeuwen van Aedes.

Neem Portaal, een landelijke corporatie met ruim 52.500 huurwoningen. In het algemene én in het financiële jaarverslag op de website staat een schat aan gegevens. Maar geen beloning van de bestuurders.

,,Wij hebben besloten dat bedrag apart te vermelden in het verslag aan onze belanghebbenden'', zegt een woordvoerster. Dat is het zogeheten volkshuisvestelijk jaarverslag, dat naar minister Dekker gaat. Portaal stuurt het verslag toe. Diep weggestopt, één zin. ,,De bestuurskosten bedroegen in het verslagjaar 241.700 euro.''

Geen aparte cijfers over salaris, bonus of andere vergoedingen, zoals de minister én de Kamer én Aedes zo graag willen. Bij beursgenoteerde ondernemingen, staatsbedrijven en talloze zorginstellingen is volledige openheid inmiddels de norm, doorgaans afgedwongen door wetgeving.

Zoals Portaal doet, doen veel grote corporaties het. Eén bedrag, dat zich laat lezen als de totale werkgeverslasten. Naast het salaris en een eventuele bonus en/of onkostenvergoedingen, zitten daarin ook werkgeverslasten, zoals sociale premies en pensioenpremies. Ook Woonzorg Nederland (Amsterdam, 26.500 woningen en 198 verpleeg- en verzorgingshuizen), Corporatieholding Friesland (Grou, ruim 20.000 huurwoningen), ComWonen (Rotterdam, ruim 31.000 woningen), Rochdale (Amsterdam, 33.500 woningen) en Ymere (Amsterdam, ruim 46.200 woningen) lossen het op deze manier op.

Woonstichting Hertog Hendrik van Lotharingen (Eindhoven, 30.600 woningen): ,,De bezoldiging van de directie is overeenkomstig functieprofiel A voor de beloning van statutaire bestuurders binnen de sector woningcorporaties.''

De Key (Amsterdam, ruim 26.000 woningen), Vestia (Rotterdam, bijna 68.500 woningen) en WoonCom (Emmen, bijna 17.000 huurwoningen) vermelden niets. Staedion (Den Haag, ruim 33.000 woningen) vermeldt het vaste salaris, maar niet de onkostenvergoeding.

De gebrekkige openheid is niet de norm van Dekker. De Tweede Kamer nam op 6 januari met algemene stemmen een motie aan van VVD-kamerlid Jelleke Veenendaal om de code-Tabaksblat voor deugdelijk ondernemingsbestuur ook toe te passen op corporaties. Deze code dwingt onder meer tot volledige openheid over individuele beloningen van bestuurders, inclusief gouden handdrukken.

Minister Dekker wilde de motie niet uitvoeren, maar ging de branche vragen om ,,over het jaar 2004 reeds openheid ten aanzien van de salarissen te betrachten.'' De minister repte daarbij al van het voornemen de corporaties, net als (semi)publieke instellingen, onder de wettelijke publicatieplicht voor beloningen van bestuurders te brengen die het kabinet met ingang van volgend jaar wil invoeren.

Ook branchevereniging Aedes heeft meerdere malen opgeroepen tot openheid. Aedes heeft zijn eigen code voor beloningen van bestuurders, de zogeheten adviesregeling-Izeboud. Op de Aedes-website staan negen vragen en antwoorden. Vraag 8: wat adviseert de commissie over transparantie? De commissie ,,adviseert uiterste transparantie''. Dat betekent: voor elke bestuurder een afzonderlijke opgave, gesplitst naar soort beloning (salaris, bonus, pensioen, gouden handdruk). Wie geen openheid geeft, moet dat motiveren.

Waarom meldt Woonzorg alleen een totaalbedrag? Een woordvoerderster: ,,Wij hebben het salaris van onze bestuursvoorzitter al zo vaak in artikelen genoemd. Wij blijven niet aan de gang en aan hypes willen we niet meewerken.''

De Key beargumenteert het weglaten van de bestuurdersbeloning in zijn volkshuisvestelijk verslag, dat ook naar de minister gaat, met een beroep op de wettelijke privacy die 'solo-bestuurders' hebben. Een woordvoerster:,,Maar het is niet geheim. Het Parool heeft er ook om gevraagd. Het is alles bij elkaar 143.000 euro.''

Bijna de helft van de 25 grootste corporaties geeft inmiddels in een verslag openheid, ook al doet menigeen dat in zijn volkshuisvestelijk jaarverslag, dat meestal niet op de website staat. Je moet als huurder of geïnteresseerd gemeenteraadslid weten dat het volkshuisvestelijk verslag bestaat anders mis je deze informatie.

Sommige corporaties bewaken dat verslag overigens als een staatsgeheim. Eigen Haard Olympus (Amsterdam, ruim 37.000 huurwoningen) wil geen verslag verstrekken, omdat het ,,niet voor extern gebruik is''. Ymere wil geen financieel jaarverslag geven vanwege ,,concurrentiegevoelige informatie''. Staedion stuurt met het aangevraagde volkshuisvestelijke verslag een brief mee waarin ,,gerechtelijke stappen'' in het vooruitzicht worden gesteld mocht de krant daaruit informatie publiceren.

Het kan ook anders.

Vivare (Arnhem, ruim 23.600 woningen) heeft bijvoorbeeld een kort en duidelijk overzicht met de diverse looncomponenten van de bestuurders: inkomen, pensioenlasten werkgever, sociale lasten werkgever en onkostenvergoeding.

WonenBreburg (Breda, bijna 27.000 woningen) vermeldt, naast details over de beloningen, ook dat de drie directeuren gebruik maken van door de corporatie verstrekte dienstauto's.

Woonbron (Rotterdam, bijna 37.000 woningen) heeft de beloningen niet in zijn jaarverslag gezet, maar in een aparte publicatie op de website. Als 'bonus' krijgt de lezer nog een uitgebreid overzicht van de onderwerpen op de vergaderingen van de commissarissen alsmede een opsomming van hun relevante nevenfuncties.

De Woonmaatschappij, een koepel van drie corporaties in Haarlem en Amsterdam met elk hun eigen jaarverslag, publiceert in elk verslag de gedetailleerde beloning van de bestuurders. De MaasDelta Groep, ook met drie corporaties (Spijkenisse, Maassluis, Hellevoetsluis) verwijst in elk jaarverslag naar een vierde verslag met alleen een totaalbedrag.

De gepubliceerde salarissen lopen uiteen van ruim 121.000 euro tot 161.000 euro. Iets om je over te schamen? De bedragen komen overeen met die voor een directeur van een streekziekhuis of een topambtenaar met een toeslag. Zes van de elf corporatiedirecteuren kregen ook een bonus.

Ter vergelijking: directeur J. van der Molen van het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV), dat financieel toezicht houdt op corporaties, verdient volgens het CFV-jaarverslag 114.822 euro.

Minister Dekker zo'n 110.000 bruto.

Door Menno Tamminga
Bron: NRC Handelsblad