Die verplichtingen zijn echter niet onbeperkt. In een aantal gevallen heeft de wetgever uitzonderingen erkend, veelal ter bescherming van zwaarwegende belangen. Welke belangen dat precies zijn is echter onduidelijk, omdat de wetgever de uitzonderingen veelal omschrijft met vage termen als ‘belang van de staat’, ‘openbaar belang’ en ‘dwingende redenen’. Deze uitzonderingen worden wel aangeduid als verschonings­gronden. Promovendus Munneke stelt deze verschoningsgronden in zijn onderzoek centraal.

Omdat de termen zo vaag zijn is er veel onduidelijkheid over de vraag wanneer inlichtingen nu gerechtvaardigd kunnen worden geweigerd. Dat blijkt ook in de praktijk, waarin men tracht elke inlichtingenweigering tot een verschoningsgrond te herleiden. Munneke probeerde de ontstane onduidelijkheid te verhelderen. Een belangrijk uitgangspunt is dat niet elke inlichtingenweigering tot een verschoningsgrond moet worden herleid. De inlichtingenplichten kennen hun eigen grenzen: waar zo’n grens wordt overschreden, bestaat geen inlichtingenplicht meer. Een beroep op een verschoningsgrond ter rechtvaar­diging van en inlichtingenweigering is dus niet nodig. Bovendien is het geven van inlichtingen niet hetzelfde als het openbaar maken van informatie: inlichtingen kunnen achter gesloten deuren of onder geheimhouding worden gegeven. Door dergelijke onderscheidingen aan te brengen wordt voorkomen dat de vage verschoningsgronden in betekenis worden opgerekt. Daardoor blijven begrippen helderder en vallen inlichtingen­weigeringen beter te normeren en controleren.

S.A.J. Munneke, Inlichtingenplichten en verschoningsgronden in het staatsrecht, diss. Groningen), Deventer: Kluwer 2006