Het wobverzoek is te vinden via deze link. De tekst is onder overgenomen.

Betreft: Verkiezingen: Wob-verzoek inzake stemcomputers

Ons kenmerk: Wob-9

Amsterdam, 4 december 2006,

Zeer geachte drs. Sakkers,

Onze stichting richt zich middels dit schrijven tot u met een Wob-verzoek. Onze stichting doet zelfstandig onderzoek naar de stand van zaken met betrekking tot het gebruik vanstemcomputers (vroeger ook wel stemmachines genoemd). Zoals u wellicht weet hebbende recente Tweede Kamer verkiezingen in Eindhoven geleid tot een definitieve uitslag die afweek van de eerder bekend gemaakte voorlopige uitslag. Uw gemeente maakte bij dezeverkiezing gebruik van stemcomputers van het merk Nedap/Groenendaal. Wij proberen alenige tijd om inzicht te krijgen in de precieze technische achtergronden van deze afwijking.Wij vernamen meerdere op het oog tegenstrijdige lezingen, en ook de lezing waarvan wijkennis namen op de zitting van de Kiesraad d.d. 27 november klinkt ons op grond vanonze kennis van de werking van de gebruikte hard- en software onwaarschijnlijk in de oren.

Teneinde één en ander op te klaren hebben wij meermaals contact gehad met ambtenaren van uw gemeente, zowel bij de afdeling persvoorlichting als bij de dienst diede verkiezingen organiseert. Wij werden daar echter simpel gezegd niet veel wijzer van:de communicatie met uw afdeling persvoorlichting verliep zelfs ronduit stroef. Ook is deons meermaals toegezegde spoedige verdere verduidelijking tot nu toe uitgebleven.

Aangezien het gebruik van stemcomputers bij verkiezingen nu juist in zeer belangrijkemate wordt gerechtvaardigd vanuit de gedachte dat tellingen met behulp vanstemcomputers onder alle omstandigheden hetzelfde resultaat opleveren lijkt het ons vanevident algemeen belang dat de gang van zaken grondig wordt uitgezocht, ook na derecente onherroepelijke vaststelling van de verkiezingsuitslag. Immers: als de gebruiktetechniek een kennelijk foutieve manier van tellen toestaat kan het nodig zijn de techniekaan te passen en dringt zich ook de vraag op of er ook in andere gemeenten zaken‘digitaal over het hoofd zijn gezien’. Juist omdat bij de huidige stemcomputers naderhandgeen enkele controle of hertelling meer mogelijk is het van het grootste belang dat hetproces waarlangs de uitslag tot stand komt volkomen ‘foolproof’ is.

Wij hebben vooralsnog niet het gevoel dat een dergelijk onderzoek binnen uw gemeentede nodige prioriteit geniet. In afwezigheid van een voor ons begrijpelijke verklaring voor deafwijking zien we ons genoodzaakt om, onder andere met behulp van de documentenverkregen middels dit Wob-verzoek, zelf te proberen duidelijkheid te scheppen. Het is onfortuinlijk - maar in dit stadium echter waarschijnlijk onvermijdelijk - dat dit onderzoek(zowel voor onze organisatie als voor de uwe) het nodige extra werk met zich meebrengt.

Het gaat in dit Wob-verzoek om uw goede zorg inzake verkiezingen in onze democratie. Bijgevoegd treft u een uittreksel van de Kamer van Koophandel en een kopie van onzestatuten die aangeven dat ondergetekenden bevoegd zijn dit verzoek namens de stichtingte doen. Gebruik makend van de mogelijkheden die de Wob ons daartoe biedt vragen wij de hieronder omschreven documenten in kopie op. Het gaat voor zover wij weten omdocumenten bij of onder u.
Daar waar in dit verzoek sprake is van documenten bedoelen wij vastlegging ongeacht de gegevensdrager, dus naast de klassieke papieren documenten bijvoorbeeld onder andere ook e-mails en computerbestanden. Daar waar sprake is van correspondentie bedoelen wij onder meer klassieke brieven en e-mails maar ook anderszins benoemde gewisseldedocumenten zoals bijvoorbeeld nota’s, rapporten en offertes. Tevens achten wij de term “stemcomputer” inmiddels voldoende ingeburgerd om ook in officiële correspondentie hetverouderde begrip “stemmachine” te vervangen. Wij verzoeken u nochtans daar waarnodig “stemcomputer” en “stemmachine” als synoniemen van elkaar op te vatten.

Aangezien sommige vragen elkaar waarschijnlijk ten dele zullen overlappen zouden wijgraag in uw beslissing per genummerd item zien welke van de geleverde documentennaar uw mening in antwoord op die vraag geleverd zijn. Dit omdat wij anders niet goedkunnen onderscheiden waar documenten ontbreken. Daar waar documenten of correspondentie zich niet onder u bevinden verzoeken wij om doorgeleiding van derelevante delen van dit verzoek.

Belangrijk: Dit Wob-verzoek is het begin van een juridische procedure in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht. Alle documenten waaraan in dit verzoek wordt gerefereerd zijn dus, los van de vraag of ze uiteindelijk zullen worden verstrekt, per heden “onder derechter”. Dit houdt in dat aan al deze documenten vanaf nu geen onomkeerbarehandelingen meer mogen worden verricht. Hangende deze procedure mag dus metbetrekking tot deze documenten of vastleggingen geen vernietiging plaatsvinden en mogen stemgeheugens bijvoorbeeld niet meer worden gewist.

Met betrekking tot de Tweede Kamer verkiezing van 22 november jongstleden in de gemeente Eindhoven zouden wij graag in kopie ontvangen:

1. Alle documenten die ons kunnen helpen om een compleet beeld te krijgen van de technische en organisatorische opbouw van deze verkiezing. Te denken valt onder meer aan alle handleidingen, draaiboeken, diagrammen, notulen, gespreksnotities, e-mails en overige stukken die (een deel van) de precieze weg beschrijven van deaankomst van de stemgeheugenmodules tot en met de bekendmaking van dedefinitieve uitslag.

2. Alle documenten of correspondentie die behulpzaam kunnen zijn bij het vormen vaneen uitputtende lijst van stembureaus in Eindhoven en per stemburo de daaraanwezige stembureauleden.

3. Alle documenten die behulpzaam kunnen zijn bij het samenstellen van een uitputtendelijst met alle in uw gemeente aanwezige en/of gebruikte Nedap stemcomputers enstemgeheugens, alsmede alle documenten die gewag maken van de serienummersvan de gebruikte stemcomputers/stemgeheugens en/of van de nummers van de zegelsin/aan deze stemcomputers.

4. Alle PV’s van alle Eindhovense stembureaus, inclusief de bij de PV’s behorende printstroken van alle gebruikte Nedap-stemcomputers. (Als het kopiëren van deze langestroken grote praktische problemen oplevert zijn wij in goed overleg bereid genoegente nemen met inzage, dit echter zonder afstand te doen van het recht op een kopie vanéén of meerdere stroken als wij dit op grond van deze inzage nodig achten).

5. De gegevens op alle zich onder u bevindende Nedap stemgeheugenmodules, inclusiefeventuele reserve-geheugenmodules die op 22 november jongstleden niet zijn ingezet.Aangezien de ISS software geen mogelijkheid biedt deze ruwe data te kopieëren is hetwaarschijnlijk het eenvoudigst om gebruik te maken van onze “nedap-copy utility”. Wijkunnen u deze software op aanvraag (kostenloos) ter beschikking stellen, maar wij zijnook bereid alle modules (wederom om niet) voor u te kopieëren. Mochten beide optiesop problemen stuiten dan zijn wij ook bereid om in goed overleg een onafhankelijkepartij (in dit geval niet zijnde de firma Nedap/Groenendaal of de firma Brightsight) tevragen deze kopieën te vervaardigen.

6. De “errorhistory” en “eventhistory” van alle ten tijde van de verkiezing in Eindhovenaanwezige stemcomputers, inclusief die van eventuele reserve-stemcomputers. Dezelog-vastleggingen zijn in de stemcomputer en niet in de geheugenmodule opgeslagenen worden tijdens normaal gebruik nooit gewist. Een afschrift van deze bestanden kandoor elke stemcomputer zelf worden uitgeprint na het uitvoeren van een aantaleenvoudige handelingen (zie bijlage).Wij wijzen u er op dat de Nedap stemcomputers zodanig zijn geconstrueerd dat voorhet uitprinten van de logs een gedeelte van de recentelijk aangebrachte verzegelingmoet worden verbroken. Het naakte feit dat de stemcomputers zijn verzegeld is echtervoor de Wob niet relevant en vormt dus ook geen zelfstandige weigergrond. Om eventuele wrijvingen te voorkomen raden wij u zeer beslist af om eigenmachtigwelke stemcomputer-verzegeling dan ook te verbreken zonder tenminste voorafcontact op te nemen met het ministerie.

7. Alle gegevens vastgelegd in de collectie mappen en bestanden in de data-map van hetIntegraal Stem Systeem (ISS), inclusief alle histroische kopieën en backups van dezegegevens. Één en ander met betrekking tot alle PC’s onder uw beheer waarop de ISSsoftware is geïnstalleerd of geïnstalleerd is geweest. (Ter informatie: deze bestanden staan in de map “C:\Win_iss\Data”, tenzij deze locatie tijdens de installatie van ISShandmatig anders is ingesteld.) Aangezien wij deze gegevens geautomatiseerd willen verwerken hebben wij een sterke voorkeur voor een digitale verstrekking. Dit isoverigens voor u ook aanzienlijk minder bewerkelijk.

8. Alle documenten en correspondentie die de uitslag weergeven of op enigerlei wijzerefereren aan uitslagen van de verkiezingen. Hieronder valt bijvoorbeeld te denken aanalle documenten die behulpzaam kunnen zijn bij het samenstellen van een uitputtenduitslagenoverzicht, waaruit de stemtotalen per kandidaat per stembureau zijn teherleiden.

9. Alle documenten die ten grondslag liggen aan het document “Uitslagen voor degemeente, per stadsdeel en per Afzonderlijk stemdistrict” (“BiO-rapport nr. 1053”) zoalste vinden op de website van uw gemeente, alsmede documenten die (mede) op basisvan dit document tot stand zijn gekomen. Te denken valt bijvoorbeeld aan alle digitale bestanden op basis waarvan dit document tot stand is gekomen.

10. Alle evaluaties van de verkiezing en/of het vaststellen van de uitslag, alsmede alle
documenten en correspondentie die aan deze evaluatie(s) ten grondslag liggen of die
(mede) op grond van deze evaluaties tot stand zijn gekomen.

11.Alle communicatie binnen uw gemeente of tussen uw gemeente en derden met
betrekking tot de verkiezingsuitslag. Te denken valt onder meer aan correspondentie
met het ministerie van BZK, De Kiesraad en met journalisten.

12.Alle overige documenten en correspondentie die op enigerlei wijze gewag maken van het verschil tussen de voorlopige en de definitieve verkiezingsuitslag.
Daar waar mogelijk geven we voor alle bedoelde documenten de voorkeur aan digitaleverstrekking.

NB: Overal waar u meent documenten of correspondentie zoals bedoeld in dit verzoek temoeten weigeren vragen we subsidiair om een overzicht van de betreffende documenten en correspondentie, voor zover beschikbaar voorzien van tenminste titel, kenmerken,afzender, geadresseerde(n), datum en onderwerp(en). Tevens vragen we in zo’n gevalsubsidiair om een geredigeerde versie van de betreffende documenten of correspondentiewaaruit persoonlijke beleidsopvattingen of andere informatie die de grond vormt voor deweigering zijn verwijderd. Mochten documenten reeds zijn vernietigd dan vragen wijsubsidiair om de PV’s van de vernietiging van deze stukken.

Mochten delen van dit Wob-verzoek onverhoopt onduidelijk zijn dan zijn wij gaarne beschikbaar voor overleg. Gezien de vermoede bewerkelijkheid van dit Wob-verzoek doenwij afstand van ons recht op beantwoording binnen 14 dagen en gaan wij op voorhandakkoord met beantwoording binnen de wettelijke maximumtermijn van 28 dagen.

Mochten de kopieerkosten naar verwachting de 2500 Euro overstijgen dan verzoeken wiju om alvorens een beslissing te nemen met ons contact op te nemen omdat wij dansubsidiair overwegen om ons verzoek geheel danwel gedeeltelijk om te zetten in eenverzoek om inzage.

Met vriendelijke groet,

Hoogachtend,

Namens de stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet",